Wat is een calorie?

Veel mensen focussen zich op calorieën als ze gezond willen eten. Hoe minder calorieën, hoe beter. Klopt dat? Wat is een calorie en waar zijn ze voor nodig? Hoe eet ik het juiste aantal? En eet ik dan gezond?

Wat is een calorie?

Met de term ‘calorie’ wordt de hoeveelheid energie in voeding aangeduid. Eén calorie is de hoeveelheid energie die nodig is om een gram water 1 °C te verwarmen (1). Meestal wordt de hoeveelheid energie uitdrukt in kcal, dus 1000 calorieën. Op een verpakking is altijd te lezen hoeveel calorieën er precies in het product zitten en voor onverpakte producten – zoals groente en fruit – kan je dit makkelijk online controleren, zoals op de site van het Voedingscentrum (klik hier).

Energie – en calorieën – heb je nodig om te lopen, fietsen, ademen, denken, praten, kortom: voor je dagelijks functioneren. Het gaat dan niet alleen om energie om te sporten of om andere lichamelijke activiteiten te kunnen doen, maar ook om energie voor je lichamelijke processen zoals je spijsvertering, bloedsomloop en ademhaling. Sterker nog: de meeste energie en calorieën heb je niet nodig om te sporten en naar je werk te fietsen, maar simpelweg om je lichaam draaiende te houden.

#teamalwayshungry 🙋

A post shared by Maartje 💋 (@healthymaartje) on

Hoeveel calorieën heb je dan nodig?

Hoeveel kCal je nodig hebt, is niet zo makkelijk te zeggen en verschilt ook per persoon. Je kent vast nog wel de reclame van Crystal Clear, waarin per beweging is te zien hoeveel calorieën dit zou kosten. Dit klopt natuurlijk niet precies, want ieder lijf is anders. Een vrouw heeft gemiddeld 2000 kCal en een man 2500 kCal per dag nodig (2). Maar ben je wat kleiner? Dan is dit misschien wel te veel. Sport je juist veel? Dan heb je waarschijnlijk meer calorieën nodig.

Het is mogelijk om bij benadering vast te stellen wat jij op een dag aan calorieën nodig hebt. Hiervoor zijn op internet allerlei tools en formules te vinden. Hoe meer details je over jezelf moet invoeren – leeftijd, geslacht, gewicht, zittend of actief beroep – hoe preciezer de uitkomst zal zijn. Toch blijft het een berekening die op algemeenheden is gebaseerd. Je kan ook proberen om een periode, bijvoorbeeld een week, bij te houden wat je precies binnenkrijgt en te zien wat in die week met je gewicht gebeurt. Deze methode sluit misschien beter aan op jouw persoonlijke energiebehoefte, maar is ook niet waterdicht. Er is natuurlijk niet zoiets als een gemiddelde week en de ene keer houd je misschien door stress of warm weer meer vocht vast en de andere week heb je bijvoorbeeld last van hormonale schommelingen.

Naast het vaststellen van je energiebehoefte per dag, kan je ook berekenen wat je nodig hebt voor bepaalde activiteiten, zoals sporten. Zo zijn er sites, waarop je per activiteit kan berekenen hoeveel calorieën je daarvoor nodig hebt (zoals deze). Ook zijn er veel sportgadgets die aangeven wat bijvoorbeeld je hartslag is, hoeveel kilometer je hebt gerend of gefietst én ook hoeveel calorieën je hebt verbrand.

Zo min mogelijk calorieën?

Wat zegt dit over een gezonde levensstijl? Moet ik zo min mogelijk calorieën eten? Energie heb je nodig voor je lichaamsprocessen en fysieke activiteiten, dus nee, gezond eten betekent niet dat je zo min mogelijk calorieën binnenkrijgt. Calorieën heb je simpelweg nodig. Wat als je wilt afvallen? Dan zou je inderdaad wel onder je caloriebehoefte moeten eten. In dat geval zal je lichaam energie op een andere manier verzamelen, namelijk door je vet te verbranden. Andersom moet boven je dagelijkse caloriebehoefte eten, als je juist wat meer wil aankomen.

Je kan je energiebalans  veranderen door je voedingspatroon aan te passen en meer of minder calorieën te eten, maar natuurlijk ook door je energiebehoefte te veranderen. Dit kan je doen door bijvoorbeeld je dag actiever in te richten – de fiets pakken, wandelen, de trap nemen, etc. – en natuurlijk door meer of minder te sporten. Om te bekijken wat voor verschil jouw sport doet voor je energiebehoefte zijn de sportgadgets of de sites die ik noemde erg handig.

Wat is een goede of slechte calorie?

Goede of slechte calorieën?

Hoe haal ik mijn caloriedoel?

Als ik dan weet hoeveel calorieën ik dagelijks binnen wil krijgen, hoe kom ik daar dan aan? Wat moet ik dan eten? De vervolgstap is te bepalen wat je precies in welke hoeveelheden moet eten om jouw gewenste hoeveelheid calorieën binnen te krijgen. Zoals gezegd, staat op verpakkingen aangegeven hoeveel kcal in het product zitten. Het is dan simpelweg een kwestie van alle getallen optellen.

Dit kan je natuurlijk ook voor je uit laten rekenen! Om makkelijk bij te houden wat je op een dag precies zou moeten eten om jouw gewenste hoeveelheid calorieën binnen te krijgen – voor afvallen, aankomen of op gewicht blijven – zijn allerlei sites en apps. Daarop vul je in wat je hebt gegeten en wat je die dag nog wil eten. De site of app berekent dan hoeveel calorieën je binnen zal krijgen en geeft aan of je op, onder of boven je caloriedoel voor die dag zit. MyFitnessPall is een bekende rekenhulp hiervoor.

Welke calorieën?

Als je precies de juiste hoeveelheid calorieën binnen krijgt? Zijn we er dan? Eet ik nu gezond? Nee, helaas is het zo makkelijk niet. Niet alle calorieën zijn hetzelfde. De caloriewaarde van een product bepaalt niet of een product wel of niet gezond is. Zo zijn noten en advocaten erg calorierijk, maar bevatten deze producten juist veel goede vetten. Bovendien bevat iedere calorie weer andere bouwstoffen. De ene calorie levert je (goede) vetten op, terwijl de andere calorie zorgt voor de eiwitten voor je spieropbouw en de koolhydraten om je motor te laten branden. Hoewel iedere calorie dus dezelfde gevolgen heeft voor je energiebalans en je dus van ‘goede’ calorieën net zo goed aan kan komen als van ‘slechte’ calorieën, is er wel degelijk veel verschil.

Kortom: of iets wel of niet gezond is, is weer een heel andere vraag dan wat de caloriewaarde is. Het kan best lastig zijn om te bepalen wat nu wel of niet goed en slecht voor je is. Maar wees gerust: heel veel lekker eten is gewoon ‘goed’ en voedzaam of kent een gezonde en net zo lekkere variant. Dat geldt zelfs voor je favoriete comfortfood! Stiekem kunnen zelfs de meest lekkere snacks vol zitten van goede bouwstoffen. Hier zal ik een andere keer meer over vertellen!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *